લક્ષ્મી ઇન્ડિયા ફાઇનાન્સ આઈપીઓ સમીક્ષા

Courtesy:  https://www.chittorgarh.com/

Review By Dilip Davda on July 25, 2025

• નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપની એનબીએફસી, સેવા ઓછી મળેલ હોય તેવા ગ્રાહકો, એમએસએમઈની નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
• કંપનીએ નોંધાયેલા સમયગાળા માટે તેની કુલ આવક અને ચોખ્ખી કમાણીમાં સતત વૃદ્ધિ દર્શાવી છે.
• તે રાજસ્થાન, ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ અને છત્તીસગઢમાં કાર્યરત છે.
• તે રાજસ્થાનમાં સૌથી વધુ શાખાઓ ધરાવીને પ્રભુત્વ ધરાવે છે.
• તેના તાજેતરના નાણાકીય ડેટાના આધારે, આ ઇશ્યુ આક્રમક રીતે મૂલ્યવાન જણાય છે.
• ફક્ત જાણકાર/રોકડ સરપ્લસ રોકાણકારો લાંબા ગાળા માટે મધ્યમ ભંડોળ રોકી શકે છે.

કંપની વિશેઃ

લક્ષ્મી ઇન્ડિયા ફાઇનાન્સ લિમિટેડ એલઆઈએફએલ એ નોન-ડિપોઝિટ લેતી નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપની છે જે ભારતના ધિરાણ બજારમાં ઓછી સેવા મળેલ ગ્રાહકોની નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં, તેનું ઓપરેશનલ નેટવર્ક રાજસ્થાન, ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યોમાં ગ્રામીણ, અર્ધ-શહેરી અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૧૫૮ શાખાઓમાં ફેલાયેલું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૫ ના અંત સુધીમાં, એલઆઈએફએલ રાજસ્થાનમાં તેના સ્પર્ધકોમાં સૌથી વધુ શાખાઓ ધરાવતી કંપની તરીકે સૌથી વ્યાપક પહોંચ ધરાવે છે (સ્રોતઃ કેર રિપોર્ટ). નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માં તેણે સરખામણી કરાયેલ સ્પર્ધકોમાં નેટવર્થ પર બીજું સૌથી વધુ વળતર નોંધાવ્યું છે (સ્રોતઃ કેર રિપોર્ટ). તેના પ્રોડક્ટ પોર્ટફોલિયોમાં એમએસએમઈ લોન, વાહન લોન, કન્સ્ટ્રક્શન લોન અને ગ્રાહકોની વિવિધ નાણાકીય જરૂરિયાતોને પૂરી કરતા અન્ય ધિરાણ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. તેની એમએસએમઈ ધિરાણ નાના વ્યવસાયો અને ઉદ્યોગસાહસિકોને ટેકો આપીને આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપે છે અને નાણાકીય સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપે છે, જેમાં તેની ૮૦% થી વધુ એમએસએમઈ લોન ભારતીય રિઝર્વ બેંકના માર્ગદર્શિકા હેઠળ પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ તરીકે લાયક ઠરે છે.

૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં, એલઆઈએફએલની વ્યવસ્થાપન હેઠળની સંપત્તિ એયુએમ રૂ. ૧૨૭૭.૦૨ કરોડ હતી, જેમાં તેના એમએસએમઈ અને વાહન લોન વર્ટિકલનો ફાળો અનુક્રમે ૭૬.૩૪% અને ૧૬.૧૨% હતો. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં, તેના ગ્રાહક આધારમાં ૩૫,૫૬૮ ગ્રાહકોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં ૧૮,૫૯૬ સક્રિય એમએસએમઈ ગ્રાહકો અને ૧૨,૪૨૩ સક્રિય વાહન લોન ગ્રાહકોનો સમાવેશ થાય છે, જે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૪ના ૨૩,૯૦૬ ગ્રાહકોથી ૪૮.૭૮% ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.

એલઆઈએફએલ વર્ષોથી તેની શાખા નેટવર્કને વ્યવસ્થિત રીતે વિસ્તૃત કરી રહી છે, જેમાં વર્તમાન બજારોમાં તેની પહોંચને ગાઢ બનાવવા, નવા ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં પ્રવેશ કરવા અને સંભવિત પ્રદેશોમાં પ્રવેશ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. તેનું શાખા નેટવર્ક ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૩ના ૧૧૯ થી ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૪ના ૧૩૫ અને ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ના ૧૫૮ સુધી સતત વધ્યું છે. તેનું એયુએમ ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૩ના રૂ. ૬૮૬.૭૭ કરોડ થી વધીને ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ના રૂ. ૧૨૭૭.૦૨ કરોડ થયું છે, જે ૩૬.૩૬%ના સીએજીઆરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેનું એમએસએમઈ એયુએમ ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૩ અને ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ની વચ્ચે ૩૬.૫૨%ના સીએજીઆરથી વધ્યું અને વાહન ધિરાણ એયુએમ ૪૭.૨૩%ના સીએજીઆરથી વધ્યું.

કંપનીએ તેની કામગીરી અને ગ્રાહક જીવનચક્ર દરમિયાન ટેકનોલોજીનો લાભ લીધો છે, જેમાં લોન ઓરિજિનેશન, અન્ડરરાઇટિંગ, કલેક્શન, વિતરણ પછીનું મોનિટરિંગ અને ગ્રાહક સેવા શામેલ છે. કુલ સિસ્ટેમેટિક ક્રેડિટમાં છૂટક ક્રેડિટનો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ ૧૯ માં ૨૧.૬% થી વધીને નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માં ૩૨.૧% થવાનો અંદાજ છે. આ વૃદ્ધિ વધતા આવકના સ્તર, ઉચ્ચ ગ્રાહક ખર્ચ અને ધિરાણની વધુ પહોંચ જેવા પરિબળો દ્વારા સંચાલિત હોમ લોન, પર્સનલ લોન અને ઓટો લોન સહિત ગ્રાહક લોનની વધતી માંગને પ્રતિબિંબિત કરે છે (સ્રોતઃ કેર રિપોર્ટ). આ અનુકૂળ બજાર વાતાવરણ, તેના ટેકનોલોજી-સંચાલિત અભિગમ સાથે જોડાઈને, એલઆઈએફએલને છૂટક અને એમએસએમઈ ક્રેડિટની વધતી માંગનો લાભ લેવા માટે સારી સ્થિતિમાં મૂકે છે.

તેના ભંડોળના વૈવિધ્યકૃત સ્રોત છે અને ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં ૮ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો, ૧૦ ખાનગી બેંકો, ૭ નાની ફાઇનાન્સ બેંકો, ૨૨ નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ અને નાણાકીય સંસ્થાઓ સહિત ૪૭ ધિરાણકર્તાઓ પાસેથી ભંડોળ મેળવી શકે છે. તે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો અને ખાનગી બેંકો પાસેથી ટર્મ લોન, નોન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર્સ (એનસીડી), વર્કિંગ કેપિટલ ડિમાન્ડ લોન અને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ સામે ઓવરડ્રાફ્ટ જેવા ઘણા સાધનો દ્વારા દેવું ઉભું કરે છે.

૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં, તેના ગ્રાહક આધારમાં ૩૭.૧૦% પ્રથમ વખત લોન લેનારાઓનો સમાવેશ થાય છે, જે નાણાકીય સમાવેશ અને ઓછી સેવા મળેલ વસ્તી માટે તકો પૂરી પાડવા પર એલઆઈએફએલના ધ્યાન પર ભાર મૂકે છે. તેની ગ્રાહક અધિગ્રહણ મોડેલ બહુ-ચેનલ વિતરણ નેટવર્ક દ્વારા આ વ્યાપક પહોંચને ટેકો આપે છે, જેમાં સીધા સોર્સિંગ માટે એલઆઈએફએલની ઓન-ગ્રાઉન્ડ સેલ્સ ટીમ, તેના ડાયરેક્ટ સેલ્સ એસોસિએટ્‌સનું નેટવર્ક અને ઇન-હાઉસ વિકસિત લક્ષ્મી મિત્ર એપ્લિકેશન દ્વારા જનરેટ થયેલ રેફરલ્સનો વ્યૂહાત્મક મિશ્રણનો સમાવેશ થાય છે. તેના નોંધપાત્ર ઓપરેશનલ અનુભવનો લાભ લઈને, કંપનીએ જોખમ વ્યવસ્થાપન માટે દરેક તબક્કે કડક ક્રેડિટ ગુણવત્તા તપાસ અને કસ્ટમાઇઝ્‌ડ ઓપરેટિંગ પ્રક્રિયાઓ સ્થાપિત કરી છે.

એલઆઈએફએલ પાસે કેન્દ્રિય, ટેકનોલોજી-સક્ષમ કલેક્શન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે જે તેના તમામ વ્યવસાય વર્ટિકલ્સમાં ફેલાયેલું છે. ૩૧ મે, ૨૦૨૫ સુધીમાં, ૩૫૭ કર્મચારીઓની એક સમર્પિત કલેક્શન ટીમ પુનઃચુકવણી શેડ્યૂલ, ચૂકવણીઓ અને લોન ડિફોલ્ટને ટ્રેક કરે છે, સમયસર કલેક્શન સુનિશ્ચિત કરે છે અને ગ્રાહક ખાતાઓની સમીક્ષા કરે છે. તમામ લોન પુનઃચુકવણીની સ્થિતિ અને ઓવરડ્યુ ચૂકવણીઓ રીઅલ ટાઇમ ધોરણે તેના કલેક્શન એપ્લિકેશન પર સીધી રીતે ટ્રેક અને રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩, ૨૦૨૪ અને ૨૦૨૫ માટે કંપનીની કલેક્શન કાર્યક્ષમતા અનુક્રમે ૯૮.૯૨%, ૯૬.૬૯% અને ૯૬.૭૬% હતી, જે સંબંધિત સમયગાળા માટે એકત્રિત રકમ અને કુલ વર્તમાન બાકી રકમનો ગુણોત્તર દર્શાવે છે. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં, તેની ૧૫૮ શાખાઓ અને તેના પેરોલ પર ૧૪૩૪ કર્મચારીઓ હતા.

ઇશ્યુ વિગતો/મૂડી ઇતિહાસઃ

કંપની તેની પ્રથમ બુક બિલ્ડિંગ રૂટ કોમ્બો આઈપીઓ ૧૬૦૯૨૧૯૫ ઇક્વિટી શેરનો ઇશ્યુ કરી રહી છે જેનું મૂલ્ય રૂ. ૨૫૪.૨૬ કરોડ છે (ઉપલી મર્યાદા પર). આ ઇશ્યુમાં ૧૦૪૫૩૫૭૫ તાજા ઇક્વિટી શેર (ઉપલી મર્યાદા પર રૂ. ૧૬૫.૧૭ કરોડ મૂલ્યના) અને ૫૬૩૮૬૨૦ ઇક્વિટી શેરનો ઓફર ફોર સેલ ઓફએસ (૮૯.૦૯ કરોડ મૂલ્યના ઉપલી મર્યાદા પર) સમાવેશ થાય છે. કંપનીએ રૂ. ૫ની મૂળ કિંમત ના દરેક ઇક્વિટી શેર માટે રૂ. ૧૫૦ – રૂ. ૧૫૮ ની કિંમત શ્રેણી જાહેર કરી છે. આ ઇશ્યુ ૨૯ જુલાઈ, ૨૦૨૫ ના રોજ સબ્સ્ક્રિપ્શન માટે ખુલે છે અને ૩૧ જુલાઈ, ૨૦૨૫ ના રોજ બંધ થશે. ઓછામાં ઓછી ૯૪ શેર માટે અરજી કરવાની રહેશે અને ત્યારબાદ તેના ગુણાકારમાં અરજી કરી શકાશે. ફાળવણી પછી, શેર બીએસઈ અને એનએસઈ પર લિસ્ટેડ થશે. આ ઇશ્યુ આઈપીઓ પછીની ચૂકવેલ ઇક્વિટી મૂડીના ૩૦.૭૯% જેટલો છે. ઇશ્યુની ચોખ્ખી આવકમાંથી, કંપની રૂ. ૧૪૩.૦૦ કરોડનો ઉપયોગ તેની મૂડી આધાર વધારવા માટે કરશે. (આરએચપીમાં તેની મૂડી આધાર વધારવા માટે રૂ. ૧૭૭ કરોડનો આંકડો છે, પરંતુ અમોએ એટલે કે આ એનલીસીસ કરનારે તેમને તેમની ભૂલ બતાવવાને કારણે, તે ૨૫.૦૭.૨૫ ના રોજ આરએચપીમાં  સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો).

કંપનીએ તેના પાત્ર કર્મચારીઓ માટે ૧૦૬૯૨૮ ઇક્વિટી શેર અનામત રાખ્યા છે, બાકીનામાંથી, તેણે ક્યુઆઈબી માટે ૫૦% થી વધુ નહીં, એચએનઆઈ માટે ૧૫% થી ઓછા નહીં, અને નાના રોકાણકારો માટે ૩૫% થી ઓછા નહીં તેટલા શેર ફાળવ્યા છે.

આ ઇશ્યૂનું એકમાત્ર બુક રનિંગ લીડ મેનેજર (બી આર એલ એમ) પી એલ કેપિટલ માર્કેટ્‌સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ છે, જ્યારે એમ યુ એફ જી ઇન્ટાઇમ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ ઇશ્યૂનું રજિસ્ટ્રાર છે. પ્રભુદાસ લીલાધર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સિન્ડિકેટ સભ્ય છે.

પ્રારંભિક ઇક્વિટી શેર સમાન મૂલ્ય પર જારી કર્યા પછી, કંપનીએ માર્ચ ૨૦૧૨ અને ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ વચ્ચે રૂ. ૧૫ – રૂ. ૨૫૦ પ્રતિ શેરની કિંમત શ્રેણીમાં વધુ ઇક્વિટી શેર જારી/રૂપાંતરિત કર્યા. પ્રમોટર્સ/વેચાણ કરનારા હિસ્સેદારો દ્વારા શેરની સરેરાશ અધિગ્રહણ કિંમત અનુક્રમે રૂ. ૫.૦૦, રૂ. ૧૭.૯૪, રૂ. ૨૪.૯૨, રૂ. ૩૦.૪૦, રૂ. ૩૧.૯૪, રૂ. ૩૨.૭૩, રૂ. ૩૭.૮૯, રૂ. ૭૧.૦૯, અને રૂ. ૭૮.૩૨ પ્રતિ શેર છે.

આઈપીઓ પછી, તેની વર્તમાન ચૂકવેલ ઇક્વિટી મૂડી રૂ. ૨૦.૯૧ કરોડ થી વધીને રૂ. ૨૬.૧૩ કરોડ થશે. આઈપીઓ કિંમત શ્રેણીની ઉપલી મર્યાદાના આધારે, કંપની રૂ. ૮૨૫.૮૩ કરોડના બજાર મૂડીકરણની અપેક્ષા રાખી રહી છે.

નાણાકીય પ્રદર્શનઃ

નાણાકીય પ્રદર્શનના મોરચે, છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષો માટે, કંપનીએ કુલ આવક/ચોખ્ખો નફો  રૂ. ૧૩૦.૬૭ કરોડ / રૂ. ૧૫.૯૭ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૩), રૂ. ૧૭૫.૦૨ કરોડ / રૂ. ૨૨.૪૭ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૪), રૂ. ૨૪૮.૦૪ કરોડ / રૂ. ૩૬.૦૧ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૫) નોંધાવેલ છે.

છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષો માટે, કંપનીએ સરેરાશ ઇપીએસ રૂ. ૭.૨૬ (મૂળભૂત) અને સરેરાશ આરઓેએનડબ્લ્યુ ૧૪.૦૧% નોંધાવેલ છે. આ ઇશ્યુ ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૫ સુધીમાં તેના એનએવી રૂ. ૬૧.૫૭ ના આધારે ૨.૫૭ ના પી/બીવી પર અને તેની આઈપીઓ પછીના એનએવી રૂ. ૮૦.૮૬ પ્રતિ શેરના આધારે ૧.૯૫ ના પી/બીવી પર (ઉપલી મર્યાદા પર) આવે છે.

જો આપણે નાણાકીય વર્ષ ૨૫ની વાર્ષિક કમાણીને તેની આઈપીઓ પછીની સંપૂર્ણ પાતળી ચૂકવેલ ઇક્વિટી મૂડીને આધારે ગણતરી કરીએ, તો માંગવામાં આવેલી કિંમત ૨૨.૯૩ ના પી/ઇ પર છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૪ની કમાણીના આધારે, પી/ઇ ૩૬.૭૪ પર છે. આમ, ઇશ્યુ આક્રમક રીતે મૂલ્યવાન છે.

કંપનીએ ૯.૨૭% (નાણાકીય વર્ષ ૨૩), ૯.૨૩% (નાણાકીય વર્ષ ૨૪), ૯.૭૩% (નાણાકીય વર્ષ ૨૫) ના વ્યાજ માર્જિન, ૨.૪૦%, ૨.૫૭%, ૩.૦૦% ના આરઓટીએ માર્જિન, અને અનુક્રમે સંદર્ભિત સમયગાળા માટે ૧૧.૫૧%, ૧૨.૮૦%, ૧૫.૬૬% ના આરઓેએનડબ્લ્યુ નોંધાવેલ છે.

ડિવિડન્ડ નીતિઃ

કંપનીએ ઓફર દસ્તાવેજના નોંધાયેલા સમયગાળા માટે કોઈ ડિવિડન્ડ ચૂકવ્યું નથી. તે તેના નાણાકીય પ્રદર્શન અને ભવિષ્યની સંભાવનાઓના આધારે વિવેકપૂર્ણ ડિવિડન્ડ નીતિ અપનાવશે.

લિસ્ટેડ સ્પર્ધકો સાથે સરખામણીઃ

ઓફર દસ્તાવેજ મુજબ, કંપનીએ માસ ફાઇનાન્સિયલ, ફાઇવ સ્ટાર બિઝનેસ, એસબીએફસી ફાઇનાન્સ, યુગ્રો કેપિટલ, સીએસએલ ફાઇનાન્સ, અકમે ફિનટ્રેડ અને મનીબોક્સ ફાઇનાન્સને તેના લિસ્ટેડ સ્પર્ધકો તરીકે દર્શાવ્યા છે. તેઓ ૧૮.૦, ૧૮.૯, ૩૪.૫, ૧૩.૯, ૯.૯૩, ૯.૨૬ અને ૪૩૮.૦ ના પી/ઇ પર ટ્રેડ કરી રહ્યા છે (૨૫ જુલાઈ, ૨૦૨૫ સુધી). જોકે, તેમની આ આધારે ચૂસ્ત રીતે સરખામણી કરી શકાતી નથી.

મર્ચન્ટ બેંકરનો ટ્રેક રેકોર્ડઃ

ઓફર સાથે સંકળાયેલ બીઆરએલએમએ છેલ્લા બે નાણાકીય વર્ષોમાં ૨ જાહેર ઇશ્યુ સંભાળ્યા છે, જેમાંથી ૧ ઇશ્યુ લિસ્ટિંગની તારીખે ૪૧.૭૮%ના પ્રીમિયમ પર ખુલ્યો હતો.

નિષ્કર્ષ / રોકાણ વ્યૂહરચનાઃ

એલઆઈએફએલ ઓછી સેવા મળેતી હોય તેવા ગ્રાહકો, એમએસએમઈની નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. કંપનીએ નોંધાયેલા સમયગાળા માટે તેની કુલ આવક અને ચોખ્ખી કમાણીમાં સતત વૃદ્ધિ દર્શાવી છે. તે રાજસ્થાન, ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ અને છત્તીસગઢમાં કાર્યરત છે. તે રાજસ્થાનમાં સૌથી વધુ શાખાઓ સાથે પ્રભુત્વ ધરાવે છે. તેના તાજેતરના નાણાકીય ડેટાના આધારે, આ ઇશ્યુ આક્રમક રીતે મૂલ્યવાન જણાય છે. ફક્ત સુજાણ/રોકડ સરપ્લસ રોકાણકારો લાંબા ગાળા માટે મધ્યમ ભંડોળ રોકી શકે છે.

Review By Dilip Davda on July 25, 2025

Review Author

DISCLAIMER: No financial information whatsoever published anywhere here should be construed as an offer to buy or sell securities, or as advice to do so in any way whatsoever. All matter published here is purely for educational and information purposes only and under no circumstances should be used for making investment decisions. My reviews do not cover GMP market and operators game plans. Readers must consult a qualified financial advisor before making any actual investment decisions, based the on information published here. With entry barriers, SEBI wants only well-informed investors to participate in such offers. With crazy listings in the recent past, SME IPOs drew the attention of investors across the board and lead to seer madness. However, as SME issues have entry barriers and continued low preference from the broking community, any reader taking decisions based on any information published here does so entirely at their own risk. The above information is based on information available as of date coupled with market perceptions. The Author has no plans to invest in this offer.

About Dilip Davda

Dilip Davda is veteran journalist associated with stock market since 1978. He is contributing to print and electronic media on stock markets/insurance/finance since 1985.

Dilip Davda is a leading reviewer of public issues and NCDs in the primary stock market in India. The knowledge he gained over 3 decades while working in the stock market and a strong relationship with popular lead managers makes his reviews unique. His detailed fundamental and financial analysis of companies coming up with IPOs helps investors in the primary stock market. Dilip Davda has a special interest in analyzing the SME companies and writing reviews about their public issues. His reviews are regularly published online and in news papers.

(Dilip Davda -SEBI registered Research Analyst-Mumbai,

Registration no. INH000003127 (Perpetual)

Email id: dilip_davda@rediffmail.com ).

Courtesy:  https://www.chittorgarh.com/