પ્રાસોલ કેમિકલ્સ આઈપીઓ સમીક્ષા

– દિલીપ દાવડા દ્વારા

• કંપની જટિલ અને વિશિષ્ટ રસાયણશાસ્ત્ર ધરાવતા સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સના ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગમાં રોકાયેલી છે.
• તે તેની કેટલીક વિશિષ્ટ ઉત્પાદનો માટે વર્ચ્યુઅલ એકાધિકાર ધરાવે છે જે જરૂરી સ્તરની કામગીરી આપે છે.
• કંપનીએ અહેવાલ આપેલ સમયગાળા માટે તેની ટોપ અને બોટમ લાઈનમાં સ્થિર વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, અને નાણાકીય વર્ષ ૨૪ થી નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માટે ડિવિડન્ડ પણ ચૂકવ્યું છે.
• તેના તાજેતરના સરેરાશ નાણાકીય ડેટાના આધારે, આ ઇશ્યૂ એગ્રેસિવલી પ્રાઇસ્ડ જણાય છે.
• જો કે, સારા માહિતગાર રોકાણકારો મધ્યમથી લાંબા ગાળા માટે ફંડ પાર્ક કરી શકે છે.

કંપની વિશેઃ
પ્રાસોલ કેમિકલ્સ લિમિટેડ (પીસીએલ) ની સ્થાપના ૧૯૯૨ માં કરવામાં આવી હતી અને સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ ઉદ્યોગમાં ૩૩ વર્ષથી વધુના અનુભવ સાથે, તે એસીટોન અને ફોસ્ફરસ આધારિત સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ અને જટિલ અને વિશિષ્ટ રસાયણશાસ્ત્ર ધરાવતા અન્ય સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સની ફોરવર્ડ ઇન્ટિગ્રેટેડ ઉત્પાદક છે. કેર રિપોર્ટ અનુસાર, ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, તે ૧૫૦ થી વધુ સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ પ્રોડક્ટ્‌સ અને ૧,૬૦૦ થી વધુ ગ્રાહકો તથા ૬૯ દેશોમાં નિકાસ સાથે અત્યંત વૈવિધ્યસભર સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ પ્લેયર છે.

તેની પ્રોડક્ટ્‌સ અસંખ્ય ઉદ્યોગોમાં વૈવિધ્યસભર ઉપયોગો ધરાવે છે જેમાં ૫ મુખ્ય વિભાગો છેઃ (અ) પરફોર્મન્સ કેમિકલ્સ (લુબ્રિકન્ટ એડિટિવ્સ અને માઇનિંગ કેમિકલ્સ સહિત); (બ) પીઆઈસીએ એટલે કે પેઇન્ટ્‌સ, ઇંક્સ કન્સ્ટ્રક્શન અને એડહેસિવ્સ; (ક) ફાર્માસ્યુટિકલ્સ; (ડ) એગ્રોકેમિકલ્સ; અને (ઈ) હોમ અને પર્સનલ કેર (એપ્લિકેશન ઇન્ડસ્ટ્રીઝ). ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ સુધીમાં, તેના વ્યાપક પ્રોડક્ટ પોર્ટફોલિયોમાં ૧૫૦ થી વધુ સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ પ્રોડક્ટ્‌સનો સમાવેશ થતો હતો જેમાં સમાવિષ્ટ છેઃ

• ૨૧ એસીટોન-આધારિત સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ. એસીટોન એ તીવ્ર ગંધ ધરાવતું રંગહીન, અત્યંત અસ્થિર અને જ્વલનશીલ કાર્બનિક રાસાયણિક સંયોજન છે;
• ૫૩ ફોસ્ફરસ-આધારિત સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ. ફોસ્ફરસ એ અત્યંત પ્રતિક્રિયાશીલ રાસાયણિક તત્વ છે; અને
• ૭૬ અન્ય સ્પેશિયાલ્ટી પ્રોડક્ટ્‌સ જેમાં નોન-એસીટોન અને નોન-ફોસ્ફરસ આધારિત કસ્ટમાઇઝ્‌ડ સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ જેવા કે સર્ફેક્ટન્ટ્‌સ, પરફોર્મન્સ એડિટિવ્સ, ઈથર્સ, એસ્ટર્સ, પોલિમર્સ અને એસિડનો સમાવેશ થાય છે.

કેર રિપોર્ટ અનુસાર, કેલેન્ડર વર્ષ ૨૦૨૨-૨૦૨૫ દરમિયાન, પીસીએલ ભારતમાં ડાયાસીટોન આલ્કોહોલ, અને આઇસોફોરોન હેક્સિલિન ગ્લાયકોલ, મેટા ઝાયલેનોલ અને અન્ય જેવા એસીટોન-આધારિત સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સની સૌથી વૈવિધ્યસભર શ્રેણીનું ઉત્પાદન કરવા માટે ભારતમાં એસીટોનનો સૌથી મોટો આયાતકાર છે. તે ભારતમાં આઇસોફોરોનની એકમાત્ર ઉત્પાદક પણ છે. કેલેન્ડર વર્ષ ૨૦૨૨-૨૦૨૫ દરમિયાન, કંપની લુબ્રિકન્ટ એડિટિવ્સ અને ફ્લોટેશન રીએજન્ટ્‌સ માટે ડિથિયો-ફોસ્ફેટ્‌સ, પોલિફોસ્ફોરિક એસિડ, ડીઇટીસી અને અન્ય ફોસ્ફેટ એસ્ટર્સ જેવા ફોસ્ફરસ-આધારિત સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ બનાવવા માટે ભારતમાં યલો ફોસ્ફરસના ટોચના ૫ વપરાશકર્તાઓમાં પણ સામેલ હતી. વધુમાં, કેર રિપોર્ટ અનુસાર, સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ એ ચોક્કસ કાર્યો અને ઉપયોગો માટે ડિઝાઇન કરાયેલા પદાર્થો છે.

કોમોડિટી કેમિકલ્સથી વિપરીત, જેનું મોટા પાયે ઉત્પાદન થાય છે, સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ વિવિધ ઉદ્યોગોની અનન્ય માંગણીઓને પૂરી કરવા માટે ગુણવત્તા, કામગીરી અને કસ્ટમાઇઝેશન પર મજબૂત ભાર સાથે નાની માત્રામાં બનાવવામાં આવે છે. આ રસાયણોની ગુણવત્તા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે અંતિમ ઉત્પાદનોની કામગીરી અને સુરક્ષા પર સીધી અસર કરે છે. ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ સુધીમાં એશિયા-પેસિફિક (એપીએસી), ઉત્તર અમેરિકા, દક્ષિણ અમેરિકા અને યુરોપના ૬૩ દેશોમાં ફેલાયેલા મજબૂત વૈશ્વિક વિતરણ નેટવર્ક સાથે ભારત સરકાર દ્વારા પ્રમાણિત તે ૩ સ્ટાર એક્સપોર્ટ હાઉસ કંપની છે. તેનું સરેરાશ રેવેન્યુ મિશ્રણ લગભગ ૭૩% સ્થાનિક છે, અને બાકીનું નિકાસમાંથી છે. ૩૦ જૂન, ૨૦૨૬ સુધીમાં, તેના પેરોલ પર ૭૭૫ કર્મચારીઓ અને વિવિધ વિભાગોમાં વધારાના ૨૩૮ કોન્ટ્રાક્ટ મજૂરો હતા.

ઇશ્યૂની વિગતો/મૂડીનો ઇતિહાસઃ
કંપની રૂ ૫૦૦ કરોડના મૂલ્યનો તેનો પ્રથમ બુક બિલ્ડિંગ રૂટ કોમ્બો આઈપીઓ લાવી રહી છે (અપર કેપ પર લગભગ ૭૩૯૬૪૫૦ ઇક્વિટી શેર્સ). આઈપીઓમાં રૂ ૮૦.૦૦ કરોડના નવા ઇક્વિટી શેર્સ (અપર કેપ પર લગભગ ૧૧૮૩૪૩૨ ઇક્વિટી શેર્સ) અને રૂ ૪૨૦.૦૦ કરોડનો ઓફર ફોર સેલ (ઓએફએસ) (અપર કેપ પર લગભગ ૬૨૧૩૦૧૮ ઇક્વિટી શેર્સ) સમાવિષ્ટ છે. કંપનીએ રૂ ૨ ના દરેક ઇક્વિટી શેર માટે રૂ ૬૪૩ – રૂ ૬૭૬ ની પ્રાઇસ બેન્ડ જાહેર કરી છે. આ ઇશ્યૂ સબ્સ્ક્રિપ્શન માટે ૦૮ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ ખુલશે અને ૧૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ બંધ થશે. કરવા પાત્ર ન્યૂનતમ અરજી ૨૨ શેર્સ માટે અને ત્યારબાદ તેના ગુણાંકમાં કરવાની રહેશે. એલોટમેન્ટ પછી, શેર્સ બીએસઈ અને એનએસઈ પર લિસ્ટ થશે. આ ઇશ્યૂ આઈપીઓ પછીની પેઇડ-અપ ઇક્વિટી મૂડીના ૧૨.૫૦% હિસ્સો ધરાવે છે. નવા ઇક્વિટી ઇશ્યૂની ચોખ્ખી ઉપજમાંથી, કંપની ચોક્કસ લોનની પુનઃચુકવણી/અગાઉથી ચુકવણી માટે રૂ ૬૦.૦૦ કરોડનો અને બાકીની રકમનો સામાન્ય કોર્પોરેટ હેતુઓ માટે ઉપયોગ કરશે.
કંપનીએ ક્યુઆઈબી માટે ૫૦% થી વધુ નહીં, રિટેલ રોકાણકારો માટે ૩૫% થી ઓછું નહીં અને એચએનઆઈ માટે ૧૫% થી ઓછું નહીં ફાળવ્યું છે.

આ ઇશ્યૂના એકમાત્ર બુક રનિંગ લીડ મેનેજર (બીઆરએલએમ) ડેમ કેપિટલ એડવાઇઝર્સ લિમિટેડ છે, જ્યારે કેફિન ટેકનોલોજીસ લિમિટેડ ઇશ્યૂના રજિસ્ટ્રાર છે. શેરખાન લિમિટેડ સિન્ડિકેટ મેમ્બર છે.

ફેસ વેલ્યુ પર પ્રારંભિક ઇક્વિટી શેર્સ ઇશ્યૂ કર્યા પછી, કંપનીએ માર્ચ ૨૦૦૨ અને જુલાઈ ૨૦૧૭ વચ્ચે શેરદીઠ રૂ ૬.૦૦ – રૂ ૮૦.૦૦ ની પ્રાઇસ રેન્જમાં (રૂ ૨ ફેસ વેલ્યુના આધારે) વધુ ઇક્વિટી શેર્સ ઇશ્યૂ કર્યા છે. તેણે જાન્યુઆરી ૨૦૨૨ માં ૩ માટે ૧ ના ગુણોત્તરમાં બોનસ શેર્સ પણ ઇશ્યૂ કર્યા છે. પ્રમોટર્સ/સેલિંગ સ્ટેકહોલ્ડર્સ દ્વારા શેર્સના સંપાદનની સરેરાશ કિંમત શેરદીઠ રૂ ૦.૦૯, રૂ ૦.૮૮, રૂ ૨.૨૩, રૂ ૨.૪૭, રૂ ૨.૫૪, રૂ ૨.૭૮, રૂ ૩.૧૩, રૂ ૩.૨૮, રૂ ૪.૬૮, રૂ ૪.૮૧, રૂ ૫.૬૪, રૂ ૬.૧૬, રૂ ૯.૭૭, રૂ ૧૫.૨૩, રૂ ૧૫.૮૫, રૂ ૧૮.૯૭, રૂ ૨૧.૨૫, અને રૂ ૬૨.૫૦ છે.

આઈપીઓ પછી, તેની રૂ ૧૧.૬૦ કરોડની હાલની પેઇડ-અપ ઇક્વિટી મૂડી (૫૮૦૦૦૦૦૦ ઇક્વિટી શેર્સ) વધીને રૂ ૧૧.૮૪ કરોડ (૫૯૧૮૩૪૩૨ ઇક્વિટી શેર્સ) થશે. પ્રાઇસ બેન્ડની અપર કેપના આધારે, કંપની રૂ ૪૦૦૦.૮૦ કરોડની માર્કેટ કેપ મેળવવા માંગે છે.

નાણાકીય કામગીરીઃ
નાણાકીય કામગીરીના મોરચે, છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષો માટે, કંપનીએ કુલ આવક/ચોખ્ખો નફો રૂ ૮૮૭.૫૬ કરોડ / રૂ ૧૮.૧૩ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૪ – એકત્રિત), રૂ ૧૦૧૫.૫૪ કરોડ / રૂ ૪૩.૫૭ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૫ – એકત્રિત), અને રૂ ૧૨૩૭.૮૫ કરોડ / રૂ ૮૩.૧૨ કરોડ (નાણાકીય વર્ષ ૨૬ – સ્ટેન્ડઅલોન) નોંધાવ્યો છે. કંપનીએ અહેવાલ આપેલ સમયગાળા માટે તેની ટોપ અને બોટમ લાઈનમાં સ્થિર વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં રૂ ૧૦.૦૨ કરોડની તેની સંભવિત જવાબદારી / રૂ ૯૯.૧૧ કરોડની પ્રતિબદ્ધતાઓ, અને વર્ષ-દર-વર્ષ વધતા ટ્રેડ રિસીવેબલ્સ, ચિંતા ઊભી કરે છે.

છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષો માટે, કંપનીએ સરેરાશ ઈપીએસ રૂ ૧૦.૧૯ અને સરેરાશ આરઓએનડબલ્યુ ૧૪.૧૫ % નોંધાવ્યો છે. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ તેની રૂ ૭૭.૩૩ ની એનએવી પર આધારિત આ ઇશ્યૂ પી/બીવી ૮.૭૪ પર અને અપર કેપ પર શેરદીઠ રૂ ૮૯.૩૦ ની આઈપીઓ પછીની એનએવીના આધારે પી/બીવી ૭.૫૭ પર પ્રાઇસ્ડ છે.

જો આપણે તેના આઈપીઓ પછીના ફુલ્લી ડિલ્યુટેડ પેઇડ-અપ ઇક્વિટી કેપિટલમાં નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ની સુપર કમાણી ઉમેરીએ, તો માંગવામાં આવેલી કિંમત ૪૮.૧૧ ના પી/ઈ પર છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૫ ની કમાણીના આધારે, પી/ઈ ૯૧.૮૫ પર છે. તેની તાજેતરની સરેરાશ કામગીરીના આધારે ઇશ્યૂ એગ્રેસિવલી પ્રાઇસ્ડ જણાય છે.

અહેવાલ આપેલ સમયગાળા માટે, કંપનીએ સંદર્ભિત સમયગાળા માટે અનુક્રમે ૨.૦૭% (નાણાકીય વર્ષ ૨૪), ૪.૩૦% (નાણાકીય વર્ષ ૨૫), ૬.૭૪% (નાણાકીય વર્ષ ૨૬) ના પીએટી માર્જિન અને ૧૨.૬૧%, ૧૪.૯૫%, ૨૨.૪૩% ના આરઓસીઈ માર્જિન દર્શાવ્યા છે.

ડિવિડન્ડ નીતિઃ
કંપનીએ નાણાકીય વર્ષ ૨૪ / નાણાકીય વર્ષ ૨૫ માટે ૧૫%, અને નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માટે ૬૦% ડિવિડન્ડ ચૂકવ્યું છે. તેણે તેની નાણાકીય કામગીરી અને ભવિષ્યની સંભાવનાઓ પર આધારિત ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ માં ડિવિડન્ડ નીતિ અપનાવી છે.

લિસ્ટેડ પીઅર્સ સાથે સરખામણીઃ
ઓફર ડોક્યુમેન્ટ મુજબ, કંપનીએ આરતી ઇન્ડ., અતુલ લિમિટેડ, લક્ષ્મી ઓર્ગેનિક, વિનતી ઓર્ગેનિક, પ્રિવી સ્પ્લે., યશો ઇન્ડ., અને એક્સેલ ઇન્ડ. ને તેના લિસ્ટેડ પીઅર્સ તરીકે દર્શાવ્યા છે. તેઓ હાલમાં ૩૪.૮, ૨૪.૦, ૩૮.૮, ૨૭.૩, ૩૭.૭, ૯૩.૨ અને ૧૮.૨ ના પી/ઈ પર ટ્રેડ કરી રહ્યા છે (૦૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં). જો કે, તેઓ ખરેખર એપલ-ટુ-એપલ ધોરણે સરખાવી શકાય તેમ નથી. આ સરખામણી આઈવોશ જણાય છે. આ સરખામણી આઈવોશ જણાય છે.

મર્ચન્ટ બેન્કરનો ટ્રેક રેકોર્ડઃ
આ ઇશ્યૂ સાથે સંકળાયેલા એકમાત્ર બીઆરએલએમએ છેલ્લા ત્રણ નાણાકીય વર્ષોમાં ૧૭ આઈપીઓ સંભાળ્યા છે અને તેમાંથી ૪ આઈપીઓ લિસ્ટિંગ તારીખે ઇશ્યૂ કિંમતથી નીચે બંધ થયા હતા.

નિષ્કર્ષઃ
પીસીએલ જટિલ અને વિશિષ્ટ રસાયણશાસ્ત્ર ધરાવતા સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સના ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગમાં રોકાયેલી છે. તે તેની કેટલીક વિશિષ્ટ ઉત્પાદનો માટે વર્ચ્યુઅલ એકાધિકાર ધરાવે છે જે જરૂરી સ્તરની કામગીરી આપે છે. કંપનીએ અહેવાલ આપેલ સમયગાળા માટે તેની ટોપ અને બોટમ લાઈનમાં સ્થિર વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, અને નાણાકીય વર્ષ ૨૪ થી નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માટે ડિવિડન્ડ પણ ચૂકવ્યું છે. તેના તાજેતરના સરેરાશ નાણાકીય ડેટાના આધારે, ઇશ્યૂ એગ્રેસિવલી પ્રાઇસ્ડ જણાય છે. જો કે, સારા માહિતગાર રોકાણકારો મધ્યમથી લાંબા ગાળા માટે ફંડ પાર્ક કરી શકે છે.

Review By Dilip Davda on August, 2026

Review Author

DISCLAIMER: No financial information whatsoever published anywhere here should be construed as an offer to buy or sell securities, or as advice to do so in any way whatsoever. All matter published here is purely for educational and information purposes only and under no circumstances should be used for making investment decisions. My reviews do not cover GMP market and operators game plans. Readers must consult a qualified financial advisor before making any actual investment decisions, based the on information published here. With entry barriers, SEBI wants only well-informed investors to participate in such offers. With crazy listings in the recent past, SME IPOs drew the attention of investors across the board and lead to seer madness. However, as SME issues have entry barriers and continued low preference from the broking community, any reader taking decisions based on any information published here does so entirely at their own risk. The above information is based on information available as of date coupled with market perceptions. The Author has no plans to invest in this offer.

About Dilip Davda

Dilip Davda is veteran journalist associated with stock market since 1978. He is contributing to print and electronic media on stock markets/insurance/finance since 1985.

Dilip Davda is a leading reviewer of public issues and NCDs in the primary stock market in India. The knowledge he gained over 3 decades while working in the stock market and a strong relationship with popular lead managers makes his reviews unique. His detailed fundamental and financial analysis of companies coming up with IPOs helps investors in the primary stock market. Dilip Davda has a special interest in analyzing the SME companies and writing reviews about their public issues. His reviews are regularly published online and in news papers.

(Dilip Davda -SEBI registered Research Analyst-Mumbai,

Registration no. INH000003127 (Perpetual)

Email id: dilip_davda@rediffmail.com ).